Tết cổ truyền người Mông Mộc Châu, hay còn được biết đến với tên gọi tết Mông Mộc Châu, là một nét văn hóa cực kỳ đặc sắc đặc sắc. Hàng năm cứ đến tháng chạp 12 âm lịch là bà con người Mông ở Mộc Châu lại rục rịch ăn tết. Vậy tết của bà con người Mông Mộc Châu có gì đặc biệt, hãy cùng Du lịch Mộc Châu tìm hiểu nhé.

TẾT CỔ TRUYỀN CỦA NGƯỜI MÔNG MỘC CHÂU DIỄN RA KHI NÀO?

Khác với hê lịch của người Kinh, hằng năm cứ vào tháng chạp 12 âm lịch, đồng bào bà con người Mông ở Mộc Châu lại đón tết sớm. Tết thường được diễn ra trong 3 ngày đầu tháng Chạp âm lịch. Thế nhưng trước đó cả tháng trời, không khí nhộn nhịp chuẩn bị đón mừng mùa xuân mới đã lan tỏa vào khắp các bản làng có người Mông sinh sống tại Mộc Châu

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Tết cổ truyền của đồng bào bà con người Mông thường diễn ra vào tháng 12 âm lịch

NHỮNG NÉT ĐẶC SẮC TRONG NGÀY TẾT MÔNG MỘC CHÂU

Công tác chuẩn bị tết và cúng giao thừa

Khi tết Mông Mộc Châu (tết cổ truyền của đồng bào người Mông Mộc Châu) Chuẩn bị đến Người Mông chuẩn bị ngày Tết rất chu đáo, từ ngày 26 -11 âm lịch, bà con đã bắt đầu nghỉ làm nương rẫy để mua sắm chuẩn bị cho Tết truyền thống. Mỗi người mỗi việc, phụ nữ mải miết hoàn thiện đường thêu, nút chỉ trên bộ váy áo mới để cho người thân trong gia đình diện Tết. Đàn ông tất bật đi mua sắm đồ hay thịt lợn, gà làm bữa cơm thịnh soạn cho gia đình. Để có quần áo mới đón Tết truyền thống, những người phụ nữ trong gia đình người Mông phải chuẩn bị trước đó khoảng 3 tháng.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 1 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 2 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Những người phụ nữ mải miết đan lát cho cả nhà có quần áo đẹp đón tết

Ngày 30 Tết, việc dọn dẹp nhà cửa, trang trí bàn thờ tổ tiên là công việc quan trọng cuối cùng của năm. Người Mông sẽ chọn một cành tre còn xanh lá và buộc 3 sợi dây có màu xanh, đỏ, vàng cắm thêm một que hương để làm chổi quét nhà. Người Mông quan niệm rằng, chiếc chổi sẽ quét đi bệnh tật, ốm đau, những điều không may của năm cũ và mang lại may mắn cho gia chủ vào năm mới. Đặc biệt, công việc quét nhà sẽ do người chủ trong gia đình thực hiện và tiến hành vào khoảng thời gian từ khoảng 3 đến 4 giờ sáng ngày 30 Tết.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 3 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 4 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Công việc chuẩn bị cúng giao thừa rất trang trọng

Thờ các vật dụng, dụng cụ sản xuất.

Có một điều hết sức đặc biệt, tất cả những công cụ lao động hàng ngày sẽ được người Mông rửa sạch sẽ, dán một mảnh giấy đỏ đưa lên bàn thờ 3 ngày Tết. Theo quan niệm người Mông, 3 ngày Tết là những ngày để gia chủ tri ân “người bạn” trong lao động sản xuất, 10 ngày sau mới lấy ra sử dụng. Trong dịp Tết cổ truyền, người Mông luôn thờ ma nhà và những dụng cụ lao động sản xuất.  cho nên việc thờ những vật dụng đó rất quan trọng. Nó sẽ  giúp người Mông sinh sống thuận lợi và làm ăn phát triển.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 5 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Việc thờ các vật dụn, dụng cụ lao động rất quan trọng trong tín ngưỡng của người Mông Mộc Châu

Mâm cỗ cúng tổ tiên.

Đặc biệt, trong mâm cỗ cúng tổ tiên vào ngày 30 Tết của người Mông không thể thiếu bánh dày. Nếu như với người Kinh ở miền xuôi, mâm cỗ Tết không thể thiếu bánh chưng, bánh tét thì Tết người Mông phải có bánh dày để cúng tổ tiên và trời đất. Người Mông quan niệm, bánh dày tròn tượng trưng cho mặt trăng và mặt trời – là nguồn gốc sinh ra con người và vạn vật trên mặt đất.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 6 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc

Gạo nếp nương thơm ngâm và đồ thành xôi đổ vào một máng gỗ, các chàng trai sức vóc khỏe mạnh dùng chày thay nhau giã đến khi thật nhuyễn và mịn, rồi gói lại bằng lá chuối. 6 cặp bánh đầu tiên gồm 12 chiếc tượng trưng cho 12 tháng trong một năm được dâng lên trời đất và vị thần mùa màng. Những chiếc bánh còn lại xếp vào hũ gỗ pơ mu đậy kín lại để ăn và thết đãi khách quý.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 7 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 8 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Bánh dày của người Mông quan trọng như bánh chưng của người kinh vậy

Những kiêng kỵ trong 3 ngày Tết Mông Mộc Châu

Để cho mùa màng được tốt tươi, vật nuôi trong nhà sinh sôi người Mông kiêng không giẫm lên bếp lửa, không để nước làm tắt lửa trong bếp, không để bánh dày bị cháy trong khi nướng, kiêng thổi lửa trong 3 ngày Tết…

Người Mông không đón Giao thừa mà quan niệm khoảnh khắc Giao thừa được tính bằng tiếng gà gáy đầu tiên trong đêm 30 Tết. Vì Theo quan niệm người Mông, sau tiếng gà gáy đêm Giao thừa nếu con chó phát ra tiếng kêu đầu tiên trong năm mới, năm đó sẽ làm ăn phát đạt. Nếu những con thú rừng như cú mèo phát ra tiếng kêu đầu tiên của năm mới sẽ báo hiệu một năm làm ăn thất bát, bệnh tật nhiều.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 9 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc

Trong 3 ngày Tết không ăn cơm chan canh, vì chan canh ngập hạt cơm thì cả năm đó ruộng nương sẽ bị ngập lụt làm ăn thất bát. Ngoài ra, đối với người Mông bánh dày như biểu tượng của mặt trăng, mặt trời nên trong 3 ngày Tết kiêng ăn bánh dày nướng. Đối với người Mông ăn bánh dày nướng năm đó sẽ gặp nhiều hạn tai ương, sẽ bị chết cháy.

Ngoài những tục lệ kiêng kỵ, người Mông cũng có những quan niệm mang may mắn vào trong gia đình vào ngày Tết. Đối với người Mông, trong 3 ngày Tết, gia chủ bán được một vật gì, năm đó sẽ buôn bán thuận lợi, làm ăn phát đạt. Và để năm mới gia đình sẽ tậu được nhiều trâu bò, của cải trong nhà sẽ sinh sôi nảy nở thì trong những ngày mồng 7, mồng 8 sẽ đi tìm mua một con bò đang có chửa để dắt về nhà, cũng giống như ngày vía thần tài của người Kinh vậy.

Những trò chơi dân gian của người Mông

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 10 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Thổi Khèn và điệu nhảy Tha Kềnh truyền thống của người Mông Mộc Châu trong ngày tết
tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 11 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Ném Pao một trò chơi dân gian của bà con người mông

Trong dịp Tết người Mông ở Mộc Châu cũng tổ chức các trò chơi truyền thống như đánh tu lu (đánh cù), ném pao, đánh quay… Từ ngày mùng 4, người H’Mông mới bắt đầu chơi Tết. Những bộ váy, áo đẹp nhất sẽ trưng diện trong dịp này. Bởi vậy, nổi bật trong sắc màu e ấp của hoa mơ, hoa mận và sắc hồng của hoa đào là những gam màu rực rỡ của những chiếc váy tung xòe trên cánh đồng cải trắng ngút ngàn, là tiếng leng keng đồng bạc hoa theo bước chân thiếu nữ đi chơi xuân…

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 12 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
Kéo co truyền thống trong ngày tết Mông mộc Châu

ĐI ĂN TẾT MÔNG MỘC CHÂU Ở ĐÂU?

Nếu như bạn đang ở Mộc Châu vào những ngày đầu của tháng chạp thì bạn là người cực kỳ may mắn và đừng bỏ lỡ việc đón tết cùng bà con người Mông Mộc Châu nhé.

tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 13 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc
tet mong moc chau net van hoa dac sac 10613 14 Tết Mông Mộc Châu   Nét văn hóa đặc sắc

Những bản làng người Mông Mộc Châu phù hợp ăn tết:

– Bản Pa Phách: Homestay A Dê
– Bản Pa Khen: Homestay A Của, Homestay A Vạng, Bác Lâu trưởng bản Pa Khen 3, Bác Dia bản Pa Khen 1
– Bản Hua Tạt Vân Hồ: Homestay A Chu, Homestay A Nhà.
– Bản du lịch Cộng đồng Tà Số.

Hoàng Anh/mocchautourism

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *